دو نقاشی از ژرژ سورا – برهنگی در برابر تظاهر

«ژرژ پییر سورا» را می‌توان بنیادگر سبک «نئوامپرسیونیسم» نامید. نئوامپرسیونیسم یا «نودریافتگری» همانند «دریافتگری» یا «امپرسیونیسم» بیشتر از هرچیز به انعکاس پرتو‌ها و بازتابش نور و رنگ‌ها می‌پرداخت اما برخلاف دریافتگری تلاش کرد بر مبنای اصول علمی پیش برود. برای مثال نقاشان امپرسویونیست اعتقاد داشتند برای ساخت رنگ‌های جدید نباید رنگ‌های اصلی را با یکدیگر ترکیب کرد، بلکه باید آن‌ها را جداگانه استفاده کرد تا بر روی بوم باهم ترکیب شود و حالتی واقع گرایانه‌تر به تصویر دهند. اما نئوامپرسیونیست‌هایی چون ژرژ سورا اعتقاد داشتند، یک نقاشی که از کنار هم چیدن نقاط رنگی مجزا تشکیل شود نور‌پردازی صحنه را به نحوی بهتر و درخشان‌تر منعکس می‌کند.

این سبک که توسط ژرژ سورا ابداع شد «نقطه چینی» یا «پوینتیلیسم» نام گرفت. در این سبک نقاش به هیچ عنوان قلمو را بر روی نقاشی نمی‌کشید و تنها با قرار دادن نقاط رنگی مجزا تصویری کلی خلق می‌کرد. مشهور‌ترین اثر ژرژ سورا در این سبک «بعد از ظهر یکشنبه در جزیره گراند ژات» نام دارد. کشیدن این اثر دو سال زمان برد. گراند ژات جزیره‌ای در رودخانه «سن» در میان پاریس است. در اواخر قرن نوزده میلادی، زمانی که سورا تصمیم به خلق این اثر گرفت این جزیره تفرجگاهی برای خانواده‌های طبقه متوسط پاریس به شمار می‌رفت. سورا روزهای متمادی به این جزیره می‌رفت و زمان زیادی را تنها صرف کشیدن یک طرح اولیه برای شاهکار خود می‌کرد. این نقاشی با ابعاد بسیار بزرگش (در حدود دو متر در سه متر) نکات قابل توجه بسیاری در خود جای داده است.

جزیره گراند ژات مکانی شلوغ و پر سر و صدا بوده است اما نقاشی سورا در عین انعکاس ازدحام و مشغولیت حس آرامش و سکون را به خوبی به بیننده منتقل می‌کند. گویا که زمان متوقف شده است و نقاش لحظه‌ای از آرامش و نظم در میان هیاهوی کودکان و حیوانات و رودخانه را در نقاشی ثبت کرده است. این نقاشی تلفیقی از واقعیت و خیال است و‌‌ همان لحظه مقدس سکون در میان هیاهو را که هرکس ممکن است در زندگی آرزو کند به تصویر کشیده است، زمانی که جهان برای لحظه‌ای متوقف می‌شود.

سورا اعتقاد داشت که یک نقاشی تشکیل شده از نقاط رنگی می‌تواند ترکیب رنگ‌ها و نور‌پردازی را به شیوه‌ای رسا‌تر به بیننده منتقل کند. او این نقاشی را در سال ۱۸۸۶ میلادی در هشتمین و آخرین نمایشگاه امپرسیونیست‌های پاریس به نمایش گذاشت و با تکیه بر آن توانست ادعای خود را به صورت جدی مطرح کند که موجب بروز بحث‌ها و اختلافات فراوان در میان هنرمندان فرانسوی شد.

نگاره بعدی سورا «مدل‌ها» (Les Poseuses) نام دارد. این اثر هم به سبک پوینتیلیسم نقاشی شده است و سه بانوی برهنه را به تصویر کشیده است که به نظر می‌رسد پس از حمام در حال خشک کردن بدن خود هستند. نقاشی دو نکته اصلی و جالب را در خود جای داده است. نکته اول اینکه مشخص نیست سه پیکره نقاشی شده سه مدل در یک اتاق هستند یا یک مدل را در سه حالت مختلف نشان می‌دهند. شاید بهتر باشد بحث در مورد این موضوع را بعد از مطرح شدن نکته دوم ادامه دهیم.

نکته دوم این نقاشی طرح دیوار سمت چپ اتاق است که اگر دقت کنید‌‌ همان شاهکار هنری سورا را نمایش می‌دهد. چرا سورا یک نقاشی دیگرش را در دل نقاشی جدید جای داده است؟ آیا او می‌خواهد اینگونه القا کند که این مدل یا مدل‌ها از شنا در ساحل جزیره بازگشته‌اند؟ آیا او نقاشی قبلی خود را به نقد کشیده است؟ یا تضاد بنیادین نمادهای برهنه و پوشیده در نقاشی را به تصویر کشیده است؟ شاید سورا برهنگی مدل را در مقابل پوشیدگی و ظاهر منظم حاضرین در نقاشی قرار داده است. او تظاهر و ارزش‌های تصنعی جامعه را که در فرانسه قرن نوزدهم و به خصوص در میان اشراف پاریس به اوج خود رسیده بود با تصویر کردن برهنگی و سادگی مدل به چالش کشیده است.

اگر سه پیکره نقاشی را در واقع سه حالت از یک فرد در نظر بگیریم می‌توانیم یک تقابل دیگر را هم در نقاشی ببینیم. نقاشی اول بر سکون لحظه‌ای جهان تاکید داشت اما در تضاد با آن این نقاشی یک فرد را در سه حالت و در سه زمان متفاوت به صورت همزمان به تصویر کشیده است. به بیانی دیگر در نقاشی اول زمان متوقف شده است و در نقاشی دوم زمان مفهوم خود را از دست داده است.

مطالب مرتبط:

ژرژ سورا در ویکیپدیا

نئوامپرسیونیسم در ویکیپدیا

پوینتیلیسم در ویکیپدیا

About these ads

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s